Machteloos samenwerken

Machteloos samenwerken

Het is in deze tijd waarschijnlijk vloeken in de kerk om te zeggen dat we moeten stoppen om alles samen te willen oplossen. Toch is dat wel mijn stelling. We zijn doorgeslagen in het heilige geloof dat verduurzaming alleen lukt als we het samen doen. Eén grote polder waarmee door wederzijds begrip en het dienen van elkaars belangen, tegenstellingen worden overbrugd en vooruitgang wordt geboekt. Meer en meer kom ik er achter dat het zo niet werkt. Niet op het niveau van overheid en niet op het niveau van het bedrijfsleven. Samen betekent namelijk ook dat er heel veel niet gebeurt. 

Samenwerken is een voedingsbodem geworden voor: 

  • Vertraging;
  • het niet (h)erkennen van wicked-problems en het verzuim er knopen over door te hakken;
  • het gebrek aan fundamentele richtinggevende keuzes;
  • onzekerheden die niet zouden hoeven bestaan;
  • mispercepties en onbegrip.

Zo kan ik nog wel even doorgaan. Het concept ‘samen’ is daarmee een uiting van machteloosheid geworden voor bestuurders en zelf een complete sector als de bouw. We halen ook twee soorten ‘samen’ door elkaar. Het ene is het samenwerken om doelstellingen en strategie te bepalen. De andere is de samenwerking om die doelen gezamenlijk te realiseren. Nou hoor ik al gelijk iemand zeggen dat je voor dat laatste juist draagvlak creëert als je iedereen betrekt bij de eerste. Het probleem is echter dat fundamentele knopen alleen gehakt kunnen worden door iemand die het hele speelveld overziet. Een partij die daarbij ook nog eens de gelegitimeerde autoriteit heeft om keuzes te maken waar niet iedereen bij gebaat is. De partij die alle aapjes op de schouder krijgt als de keuze niet gemaakt wordt of als er toch een foute keuzes gemaakt zou worden. Op institutioneel niveau is dat zonder meer de democratisch gekozen overheid. Op bedrijfsniveau is het de partij die de garanties geeft aan eindgebruikers en die verantwoordelijk is voor het businessmodel onder de propositie die in de markt wordt gezet. De partij die de grootste klappen krijgt bij falen.

Van het gas af

Zo willen veel gemeenten alle burgers en belanghebbenden mee laten praten over de manier waarop straten, wijken en buurten van het gas af gaan. Ik denk dat we voor zo’n poldermodel geen tijd hebben. Daarnaast zitten burgers daar ook niet op te wachten. Die willen gewoon duidelijkheid. We kunnen tien keer sneller gaan als de overheden op basis van degelijke adviezen van netwerkbedrijven en experts richtinggevende besluiten nemen. In die wijk gaan we op warmte, in die wijk op all-electric en die wijk is meer geschikt voor groen gas. Noem daarbij duidelijke deadlines en ga pas daarna samen aan de slag met vraag hoe we het gaan doen.

Op bedrijfsniveau is het niet veel anders. Bij de ontwikkeling van onze energiemodule hebben we als Factory Zero besluiten genomen die onze toeleveranciers als risicovol ervaarden. Risico’s die toeleveranciers helemaal niet begrepen door de afstand die ze hebben tot de eindgebruiker en het onderhoudsproces. Daar hadden we maanden over kunnen discussiëren zonder dat er iets gebeurt. Wij hebben een compactere, goedkopere en beter geïntegreerde module gekregen door zelf knopen door te hakken door alle adviezen van onze partners af te wegen. Door zelf risico’s naar ons toe te trekken en in te bedden in onze processen. Risico’s die binnen veel samenwerkingsverbanden blijven zweven en remmend werken op voortgang en businesssucces.

De kunst is dus om te (h)erkennen wat je wel en absoluut niet samen moet doen!

permalink

Terug naar boven