018-3680680 | info-buildingholland@easyfairs.com | RAI Amsterdam | 27, 28 & 29 oktober 2020

Vuurdoop voor Circulaire draaischijf

Vroeg of laat zal de wal het schip keren. Of grondstoffen zijn niet meer verkrijgbaar, òf de overheid gaat stringente eisen stellen aan het hergebruik van materialen in gebouwinstallaties. Alle reden voor de installatiebranche om juist nu na te denken over circulaire installaties. Op Building Holland presenteert Esther Gerritsen de Circulaire draaischijf, een handig instrument om op eenvoudige manier circulaire stappen te zetten. Gerritsen is voorzitter TVVL Community Circulaire Installaties bij de TVVL, en in het dagelijks leven adviseur energietransitie gebouwde omgeving bij Royal Haskoning.

Ester Gerritsen

Waarom moeten we circulair denken?

“De hoeveelheid grondstoffen op onze planeet is eindig. Om niet eindig te zijn in wat wij produceren of in de toekomst installeren, werken wij met zijn allen zoveel mogelijk toe naar een gesloten systeem waarin grondstoffen, onderdelen en producten hun waarde zo min mogelijk verliezen en hernieuwbare energiebronnen worden gebruikt. Dat is de essentie van een circulaire economie. In de bouw is dit denken al verder ontwikkeld. Bij het ontwerpen van gebouwinstallaties staat circulair denken nog in de kinderschoenen.”

Hoe ziet die draaischijf eruit?

“Het is letterlijk een schijf die de keuzes inzichtelijk maakt. We kiezen voor een laagdrempelige opzet om structuur te geven aan het circulaire denkproces. We onderscheiden drie stappen. Je kijkt op de eerste plaats naar de levensfase van het gebouw of het complex. In stap twee kun je de milieu impact van installatiematerialen reduceren. We hebben een bestaand model teruggebracht naar de volgende vier R’s van Rethink, Reuse, Remanufacture en Recycle. Tenslotte kijk je naar de circulaire potentie van gebruikte grondstoffen of componenten in de toekomst. Zijn componenten aanpasbaar, later te hergebruiken, eenvoudig uit elkaar te halen of is alles verlijmd. Producten kun je in ons model evalueren op acht criteria.”

Is de installatiebranche zich al bewust van de noodzaak?

“Het besef groeit. Vorig jaar stond ik ook op Building Holland met een verhaal over circulariteit in installaties, met nog slechts twee andere sprekers. Ik verwacht nu veel meer sessies op dat gebied. Toen hebben we het idee gelanceerd om te komen tot een eenvoudig stappenplan, en nu – een jaar later- kunnen we het resultaat op hetzelfde event presenteren. Circulair ontwerpen is ook een ontzettend ingewikkeld proces, waarbij je je als adviseur of installateur niet moet laten leiden door wat niet kan, maar vooral door wat wel kan. Daarom kiezen we voor een laagdrempelig stappenplan. Het ligt gewoon op je bureau, naast je toetsenbord. Het is een manier waarmee je je overwegingen kunt onderbouwen”

Is het een noodzaak of een luxe om hierover na te denken?

“Noodzaak. We weten gewoon dat je niet eindeloos kunt beschikken over grondstoffen. De aarde is een keer uitgeput. Bovendien wordt het in de toekomst steeds moeilijker en tijdrovender om grondstoffen te delven. Uitputting van de aarde is overigens geen nieuw inzicht. Dit wisten we al in de jaren zeventig van de vorige eeuw, nu ben je op een punt aangekomen dat het gaat knellen. Actie nodig. Als de vraag de beschikbaarheid overtreft stijgen de prijzen. Daarnaast zie je dat de wetgever steeds meer eisen gaat stellen aan hergebruik van materialen. De aangekondigde ambitie van de overheid is dat in 2030 50 procent van de gebruikte materialen bij nieuwbouw circulair moet zijn. Regels zullen alleen maar strenger worden.”
“Er is trouwens sprake van een paradox. We hebben steeds meer grondstoffen nodig om aan klimaateisen te voldoen omdat er veel meer gevraagd wordt van installaties. Het opwekken van duurzame elektriciteit met zonnepanelen reduceert de CO2 uitstoot van de energievoorziening, maar het benodigd materiaalgebruik heeft een grote milieubelasting. Alleen dat al geeft aan hoe belangrijk het is circulair te ontwerpen, en grondstoffen binnen het proces te houden.”

Op wat voor termijn verwacht je een omslag?

“De vrijblijvendheid is er vanaf. Ik weet niet wanneer, maar ik verwacht op enig moment een harde omslag naar circulaire installaties, afgedwongen door prijs of beschikbaarheid. Het is overigens een misverstand om te denken dat circulair bouwen per definitie duurder is. Het zal in het begin veel extra tijd vragen van ontwerpers en bouwers. Ook moet je je realiseren dat niet alles kan. Een bouwer kan op dit moment niet zomaar een leverancier bellen met de opdracht twee gebruikte koelmachines te leveren. Die markt, met nieuwe structuren zal zich moeten ontwikkelen.”

Wat is jouw boodschap op Building Holland?

“Het klinkt misschien gek, maar het gaat me in eerste instantie niet eens over de ontwerpstrategie die ik ga presenteren of het behaalde resultaat met ons project. Ik vind het veel belangrijker dat de verschillende spelers in de keten echt met elkaar samenwerken, en over hun eigen bedrijfsbelangen heen springen. Binnen de werkgroep circulaire installaties van de TVVL werken Royal HaskoningDHV, Valstar Simonis, Techniplan Adviseurs, Unica, Van Dorp, Carrier, Sytemair al samen als vertegenwoordiging van de gehele installatietechniek keten. Circulair ontwerpen begint met samenwerking en uitwisseling van ideeën. Dat is mijn belangrijkste boodschap.” 

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Laat een reactie achter

Scroll naar top